Sudoku potloodnotities en aantekeningen uitgelegd

Notities, potloodnotities en kandidaten: één idee, drie namen

Een kandidaat is een cijfer dat nog in een cel kan staan. Een potloodnotitie is een kandidaat die je hebt opgeschreven. “Notities” is de naam die de meeste apps gebruiken voor de functie waarmee je ze noteert. Als in een cel van rij 4 alleen nog een 2 en een 7 kunnen staan, noteer je 2 en 7 in die cel. Zodra één ervan afvalt, schrap je die. Blijft er één over, dan is dat het antwoord.

Wanneer begin je met notities?

Je hoeft niet bij elke puzzel notities te gebruiken. Een praktische regel: heb je het speelveld twee keer gescand en vind je geen nieuwe single, begin dan met het noteren van kandidaten.

• Makkelijke puzzels: die zijn meestal op te lossen met alleen Naked Singles en Hidden Singles. Ze zonder notities oplossen is een goede oefening in scannen.
• Gemiddelde puzzels: meestal loop je vast zodra je geen singles meer vindt. Voeg dan notities toe.
• Moeilijke puzzels en expertpuzzels: bij de meeste invullingen moet je kandidaten analyseren, dus vroege notities besparen tijd.

Spelers volgen in de praktijk hetzelfde patroon. In de modus Oefenen van Sudoku Royale gebruiken spelers notities bij ongeveer 46% van alle puzzels: van 18% bij makkelijk tot 84% bij expert.

Snyder-notatie: de minimale methode

Snyder-notatie is genoemd naar puzzelauteur Thomas Snyder. De regel is eenvoudig: noteer een cijfer alleen als het precies in twee cellen binnen een blok van 3×3 kan staan. Werk blok voor blok. Tel voor elk ontbrekend cijfer op hoeveel plekken het kan staan. Twee plekken betekent dat je het in beide cellen noteert. Bij drie of meer plekken noteer je het niet. Is er één plek, dan vul je het cijfer in, want dat is een Hidden Single.

Zo blijft het speelveld overzichtelijk en springen handige patronen eruit. Twee cellen in een blok met dezelfde twee notities vormen een Naked Pair. Staan de twee notities van een cijfer in dezelfde rij of kolom, dan heb je een Pointing Pair. Het nadeel is dat Snyder-notities cijfers met drie of meer mogelijke plekken weglaten. Daardoor blijven sommige patronen in moeilijkere puzzels verborgen totdat je meer kandidaten noteert.

Volledige notatie: elke kandidaat in elke cel

Bij volledige notatie schrijf je elk mogelijk cijfer in elke lege cel. Controleer voor elke cel de rij, kolom en het blok, en noteer elk cijfer van 1 tot en met 9 dat daar nog niet staat. Zo krijg je volledige informatie en een druk speelveld.

Houd voor elk cijfer een vaste plek in de cel aan, zoals op een telefoontoetsenbord:

  1 2 3
  4 5 6
  7 8 9

Met vaste posities kun je een hele rij scannen op de vraag “staat hier een 7?” door naar de hoek linksonder van elke cel te kijken, zonder alle notities te lezen. Voor X-Wing, Swordfish en andere geavanceerde strategieën (in het Engels), zoals XY-Wing en Simple Colouring, heb je volledige notatie nodig.

Houd het speelveld leesbaar: vul voordat je begint elke single in die je kunt vinden en schrap het cijfer meteen als kandidaat uit de rij, kolom en het blok zodra je het invult. Je hebt ook niet altijd het hele speelveld nodig: voor een X-Wing op 7 hoef je alleen te weten waar de 7 kan staan.

De hybride aanpak waar de meeste oplossers op uitkomen

1. Begin zonder notities en los de puzzel op door het speelveld te scannen.
2. Loop je vast tijdens het scannen, voeg dan Snyder-notities toe.
3. Is dat niet genoeg, gebruik dan volledige notatie in het gebied waar je aan werkt.

Je schrijft zo weinig mogelijk op, maar hebt de informatie bij de hand zodra je die nodig hebt.

Zo werken notities in een sudoku-app

Elke goede sudoku-app heeft een notitiemodus. De basis werkt vrijwel overal hetzelfde:

• Een notitieschakelaar. Zet die aan en de cijfers die je invoert worden kleine kandidaten. Zet hem uit en het zijn antwoorden.
• Toevoegen en verwijderen. Voer je een cijfer in dat al als notitie in een cel staat, dan wordt het verwijderd. Zo schakel je een kandidaat met dezelfde handeling aan en uit.
• Automatisch opschonen. Veel apps verwijderen een kandidaat uit de rij, kolom en het blok zodra je dat cijfer invult. Zo voorkom je de meest voorkomende fout op papier: vergeten je notities bij te werken.
• Kandidaten automatisch invullen. Sommige apps kunnen alle kandidaten voor je invullen. Dat bespaart tijd bij moeilijke puzzels, maar je slaat het zelf uitzoeken van kandidaten over. Juist door dat zelf te doen ontwikkel je een groot deel van je scanvaardigheid.

Telefoons brengen een praktisch probleem met zich mee: cellen zijn klein en negen piepkleine cijfers in één cel zijn lastig te lezen en aan te tikken. Apps met grotere tikvlakken voor notities zijn prettiger voor je ogen en duim.

Zo werken notities in Sudoku Royale

Sudoku Royale is een klassieke, reclamevrije sudoku-app voor iPhone. Dit is precies hoe de notities werken:

• De schakelaar Notities staat onder de cijferbalk onderaan het scherm. Als Notities aanstaat, voeg je een cijfer als notitie aan een cel toe, of verwijder je het als het er al staat.
• Een notitie in meerdere cellen tegelijk zetten. Als Notities aanstaat, kies je een cijfer op de cijferbalk en sleep je over lege cellen om dat cijfer in één beweging in elke cel als notitie te zetten. Handig voor Snyder-notities, waarbij hetzelfde cijfer in twee cellen van een blok komt.
• Notities met twee vingers. Houd een cel met één vinger ingedrukt en tik of veeg met de andere vinger over cijfers om meerdere kandidaten aan die cel toe te voegen zonder je vinger op te tillen.
• Automatisch opschonen. Zodra je een cijfer invult, verdwijnen de notities voor dat cijfer uit dezelfde rij, kolom en hetzelfde blok.
• Geen automatische invulling. Sudoku Royale vult kandidaten niet voor je in. Je maakt je eigen notities, en juist daarmee train je je oog.

Er is nog een detail dat bepaalt hoe je notities gebruikt. Sudoku Royale weigert een verkeerd cijfer, zodat het nooit op het speelveld verschijnt. Je notities bouwen daardoor nooit voort op een verkeerde invulling, een klassieke oorzaak waardoor een papieren speelveld drie stappen later in de war raakt. Bekijk sudoku spelen op iPhone (in het Engels) voor alle bedieningselementen, en cijfer eerst of cel eerst invoeren (in het Engels) voor de twee manieren om cijfers in te voeren.

Veelgemaakte fouten met potloodnotities

Te veel noteren, te vroeg

Volledige notatie bij een makkelijke puzzel kost tijd die je beter aan het invullen van cijfers kunt besteden. Begin zonder notities en voeg ze toe wanneer je vastloopt.

Vergeten je notities bij te werken

Op papier is de gevaarlijkste fout dat je een 5 invult, maar de 5 als kandidaat laat staan in andere cellen van dezelfde rij, kolom of hetzelfde blok. Elke volgende gevolgtrekking bouwt dan voort op een verkeerde lijst. Apps die automatisch opschonen nemen dat risico weg.

Je notities meer vertrouwen dan het speelveld

Notities leggen je analyse vast, maar die analyse kan verkeerd zijn. Controleer voordat je een Naked Pair of X-Wing gebruikt of de kandidaat die je wilt schrappen ook echt niet kan, gezien de cijfers op het speelveld.

Notities per moeilijkheidsgraad

Verschillende moeilijkheidsgraden vragen om verschillende hoeveelheden notatie:

• Makkelijk: geen notities nodig.
• Gemiddeld: gebruik Snyder-notities zodra je vastloopt met scannen. Genoeg voor paren en Pointing Pairs.
• Moeilijk: gebruik volledige notatie in de gebieden waar je aan werkt.
• Expert en hoger: gebruik volledige notatie voor het hele speelveld om geavanceerde strategieën (in het Engels) toe te passen.

Ben je nieuw met sudoku? Begin met sudoku spelen en kom hier terug wanneer je vastloopt op je eerste gemiddelde puzzel.