Sudoku oplossen: stap voor stap

Stap 1: zoek naar Full Houses

Zoek een rij, kolom of blok met nog maar één lege cel. Vul het ontbrekende cijfer in. Dit heet een Full House en je hoeft er niet bij na te denken. Aan het begin van een puzzel komt er zelden een voor, maar aan het einde van elke sudoku kom je ze volop tegen.

Stap 2: zoek cijfer voor cijfer naar Hidden Singles

Kies een cijfer dat al vaak voorkomt, bijvoorbeeld 7. Kijk bij elk blok waar nog geen 7 staat naar de rijen en kolommen waarin al een 7 voorkomt. Streep die lijnen binnen het blok weg. Blijft er maar één lege cel over, dan komt de 7 daarin. Dit heet kruislingse eliminatie. Elke zet die je zo vindt, is een Hidden Single.

Werk van de cijfers die het vaakst voorkomen naar de cijfers die het minst vaak voorkomen. Bij een makkelijke puzzel vul je met deze stap alleen al de meeste cijfers in.

Stap 3: zoek Naked Singles in cellen met veel ingevulde buren

Zoek lege cellen op het kruispunt van een rij en een kolom die allebei al veel ingevulde cijfers bevatten. Noteer welke cijfers al in de rij, kolom en het blok van de cel staan. Zijn dat acht verschillende cijfers, dan vul je het negende in. Dat is een Naked Single.

Stap 4: volg de kettingreactie

Elk cijfer dat je invult, verandert één rij, één kolom en één blok. Controleer die drie groepen meteen, want je zet levert vaak vlakbij een nieuw Full House of een nieuwe single op. Zulke kettingreacties volgen is sneller dan steeds het hele speelveld opnieuw scannen. Dit is de belangrijkste gewoonte die snelle oplossers onderscheidt van langzame.

Bij makkelijke puzzels is de klus na stap 1 tot en met 4 geklaard. Blijf de stappen herhalen tot het speelveld vol is.

Stap 5: noteer de kandidaten

Vind je bij een volledige scan niets, dan heb je een gemiddelde of moeilijkere puzzel. Noteer de mogelijke cijfers in het klein in elke lege cel. Dit zijn potloodnotities, in de meeste apps heten ze notities. Je kunt ze op twee manieren bijhouden:

• Alle kandidaten: noteer in elke lege cel alle mogelijke cijfers. Dit kost tijd, maar je hebt ze nodig voor paren en moeilijkere technieken.
• Snyder-notities: noteer een cijfer in een blok alleen als het daar precies in twee cellen kan staan. Dit gaat sneller en volstaat voor de meeste gemiddelde puzzels.

Bij moeilijkere puzzels maken notities vaak het verschil. Spelers van Sudoku Royale gebruiken notities bij minder dan een vijfde van de makkelijke puzzels en bij meer dan vier op de vijf Expert-puzzels.

Stap 6: schrap kandidaten

Gebruik nu technieken om kandidaten te schrappen. Probeer ze in deze volgorde en ga terug naar stap 1 zodra een techniek een single oplevert:

1. Pointing Pairs en Claiming: een cijfer dat binnen een blok vastligt op één lijn, of binnen een lijn op één blok.
2. Naked Pairs en Hidden Pairs.
3. Naked Triples en Hidden Triples.
4. X-Wing, Swordfish, XY-Wing en Simple Colouring voor moeilijke en Expert-puzzels.

De volgorde is belangrijk. Gebruik altijd de eenvoudigste techniek die beschikbaar is. Een Expert-puzzel kan één X-Wing en vijftig singles vereisen. Als je eerst naar de X-Wing zoekt, verlies je tijd. In onze handleiding met sudokutechnieken (in het Engels) vind je de volledige lijst en uitleg van elke techniek.

Wat doe je als je vastloopt?

• Controleer je notities. Een kandidaat die je had moeten schrappen, is de meest voorkomende reden dat je niet verder komt. Kijk of er in de notities van een cel een cijfer staat dat al in dezelfde rij, kolom of hetzelfde blok voorkomt.
• Tel elk cijfer. Schrijf op hoe vaak elk cijfer al is ingevuld. Cijfers die zeven of acht keer voorkomen, hebben nog maar één of twee plekken over. Daardoor kun je ze makkelijk afmaken.
• Scan per groep, niet per cel. Kies het blok of de rij met de minste lege cellen en kijk voor elk ontbrekend cijfer waar het kan staan.
• Vraag om een zetje, niet om het antwoord. Een goede hint vertelt je naar welke techniek je moet zoeken en laat je de zet zelf vinden. In de modus Oefenen van Sudoku Royale licht er na 90 seconden zonder juiste zet een hintlampje op. Je kunt er ook eerder op tikken. De hint noemt een techniek die op dat moment op het speelveld werkt, herinnert je in één regel aan hoe die werkt en biedt een knop om de les te openen. Bij singles licht ook de cel op, maar je moet zelf het cijfer vinden. Lees hoe sudoku-hints werken (in het Engels).
• Werk een checklist af. Onze checklist voor als je vastloopt zet de technieken in de volgorde waarin je ze kunt proberen, met bij elke stap een uitgewerkt voorbeeld op een speelveld.

Sudoku oplossen per moeilijkheidsgraad

• Makkelijk: alleen stap 1 tot en met 4. Notities zijn niet nodig.
• Gemiddeld: singles, plus Snyder-notities, Pointing Pairs en af en toe een Naked Pair.
• Moeilijk: alle kandidaten noteren, paren en triples, soms een X-Wing.
• Expert: alle kandidaten noteren en minstens één geavanceerd patroon vinden.

In uitleg over sudokumoeilijkheidsgraden lees je uitgebreider wat elk niveau van je vraagt. Voelt deze aanpak vanzelfsprekend en wil je je tijden verbeteren? Ga dan verder met sneller sudoku oplossen.