Vastgelopen met sudoku? Dit kun je stap voor stap proberen

De ladder als je vastzit

Probeer elke trede op volgorde. Zodra een ervan iets oplevert, vul je het cijfer in, werk je je potloodmarkeringen bij en begin je opnieuw bij trede 1. Juist die herstart maakt het verschil tussen soepel oplossen en vastlopen: één nieuw cijfer maakt vaak twee of drie eenvoudige zetten mogelijk die je anders zou overslaan terwijl je naar moeilijke patronen zoekt.

1. 1

   Controleer elk cijfer opnieuw op hidden singles

   Neem de cijfers 1 tot en met 9 één voor één en controleer elk blok, elke rij en elke kolom op een plek waar dat cijfer maar één mogelijke plaats heeft.

2. 2

   Vul alle potloodmarkeringen in en zoek naar naked singles

   Noteer elke kandidaat in elke lege cel. Elke cel met nog maar één kandidaat is opgelost.

3. 3

   Pointing en claiming

   Waar een blok en een lijn elkaar overlappen, kun je een cijfer dat alleen in die overlap kan staan schrappen uit de rest van het blok of de lijn.

4. 4

   Naked en hidden pairs

   Twee cellen in een groep met dezelfde twee kandidaten, of twee cijfers die maar in twee cellen passen.

5. 5

   XY-Wing

   Drie cellen met elk twee kandidaten, met elkaar verbonden zodat een van twee cellen een bepaald cijfer moet bevatten.

6. 6

   X-Wing, Swordfish en Simple Colouring

   Volg één cijfer over het hele speelveld. Deze patronen zijn zeldzaam, maar op de moeilijkste niveaus heb je ze nodig.

7. 7

   Controleer op een fout

   Als niets werkt en de puzzel niet als extreem is beoordeeld, komt dat waarschijnlijk door een verkeerd cijfer of een potloodmarkering die je per ongeluk hebt geschrapt.

Stap 1: controleer opnieuw op hidden singles

Een hidden single is een cijfer dat maar in één cel van een rij, kolom of blok kan staan. De cel zelf lijkt misschien nog verschillende mogelijkheden te bieden. Daarom blijft de hidden single verborgen. Hidden singles doen het meeste werk in elke puzzel tot en met Hard. Ze zijn ook de zet die spelers het vaakst missen, omdat je ze niet ziet met de gebruikelijke manier van scannen: naar een cel kijken en vragen wat erin past. Je moet het omdraaien en voor één cijfer nagaan waar het kan staan.

In het speelveld hieronder heeft rij 7 drie lege cellen en zijn een 3, een 5 en een 6 nodig. Kijk waar de 3 kan staan. R7K4 valt af, want kolom 4 bevat al een 3 in R5K4. R7K9 valt af, want kolom 9 bevat een 3 in R4K9. Dan blijft R7K8 over. (R7K8 betekent rij 7, kolom 8. De labels staan aan de randen van het speelveld.)

• 5 gegeven cijfer
• 5 al opgelost
• 5 nieuw cijfer
• 5 kandidaat in het patroon
• 5 kandidaat om te schrappen

Een goede routine voor opnieuw controleren is bewust saai. Ga cijfer voor cijfer van 1 tot en met 9 en loop voor elk cijfer de negen blokken, daarna de rijen en vervolgens de kolommen langs. Op papier kost het een minuut of twee en het levert vaker een zet op dan al het andere op deze pagina. Wil je dit leren herkennen, dan vind je in de Dojo van Sudoku Royale oefeningen voor Hidden Singles met telkens een nieuw speelveld waarop een hidden single de volgende zet is.

Stap 2: vul je potloodmarkeringen volledig in

Levert een volledige nieuwe controle niets op, stop dan met oplossen op het oog en noteer elke kandidaat in elke lege cel. Onvolledige potloodmarkeringen zijn de meest voorkomende reden waarom spelers denken dat ze vastzitten terwijl dat niet zo is: het patroon is er wel, maar de helft van de kandidaten is nooit genoteerd, of een kandidaat is na een plaatsing niet geschrapt. Onze handleiding over potloodmarkeringen bij sudoku legt de notatie uit.

Zijn de markeringen ingevuld, zoek dan naar cellen met één kandidaat, een naked single. Houd je markeringen daarna actueel: schrap een cijfer meteen uit de andere cellen in dezelfde rij, kolom en hetzelfde blok wanneer je het invult. Alle technieken hieronder maken gebruik van je potloodmarkeringen. Eén verouderde markering kan ze dus allemaal verbergen.

Stap 3: pointing en claiming

Dit zijn de eerste zetten waarmee je kandidaten schrapt in plaats van cijfers in te vullen. Ze maken het verschil tussen Hard en Medium. In onze bibliotheek heeft 1 op de 5 puzzels van niveau Hard een pointing- of claiming-stap nodig. Bij Expert gebruikt onze oplosser een pointing-stap in 7 van de 10 puzzels.

Zo werkt pointing: kan een cijfer binnen één blok alleen in cellen op dezelfde rij (of kolom) staan, dan moet dat cijfer binnen dat blok op die lijn staan. Het kan dus nergens anders op die lijn staan.

Claiming, ook wel box-line reduction genoemd, werkt precies andersom: kan een cijfer op één rij alleen in cellen binnen één blok staan, schrap het dan uit de rest van dat blok. In de handleiding over pointing pairs en box-line reduction vind je uitleg en meer voorbeelden van beide technieken.

Stap 4: paren

Een naked pair bestaat uit twee cellen in dezelfde rij, kolom of hetzelfde blok met precies dezelfde twee kandidaten. Die twee cijfers moeten, in welke volgorde dan ook, in die cellen komen. Geen enkele andere cel in die groep kan dus een van beide cijfers bevatten.

Een hidden pair is de variant die moeilijker te zien is: binnen een groep passen twee cijfers alleen in dezelfde twee cellen. Die cellen verliezen dan al hun andere kandidaten. Zit je vast met een speelveld vol cellen die elk twee mogelijkheden hebben, lees dan hoe je sudoku oplost als er twee mogelijkheden zijn (in het Engels).

Stap 5: XY-Wing

In de moeilijkste puzzels die de meeste spelers tegenkomen, is de XY-Wing de zet die je nodig hebt. In onze bibliotheek is XY-Wing bij 72% van de Master-puzzels de moeilijkste benodigde techniek. Je zoekt alleen naar cellen met precies twee kandidaten, waardoor het zoekwerk meevalt.

Je hebt een spilcel nodig met kandidaten X en Y en twee cellen die deze cel kan zien, de vleugelcellen: één met X en Z en één met Y en Z. Wat er ook in de spilcel komt, in een van de vleugelcellen moet Z staan. Daarom kan Z niet staan in een cel die beide vleugelcellen kan zien.

Met de XY-Wing-oefening in de Dojo leer je dit het snelst herkennen, want op elk speelveld in de oefening staat er een klaar.

Stap 6: X-Wing, Swordfish en Simple Colouring

Deze patronen volgen één cijfer door meerdere rijen en kolommen. De X-Wing is de bekendste, maar komt veel minder vaak voor dan zijn reputatie doet vermoeden: onze oplosser heeft hem nodig in 0,7% van de Expert-puzzels en 0,3% van de Master-puzzels. De Swordfish is nog zeldzamer. Simple Colouring is de uitzondering. Dit is de moeilijkste benodigde techniek bij 95% van de puzzels die we als Extreme beoordelen. De handleiding voor geavanceerde sudokustrategieën (in het Engels) behandelt Simple Colouring en de andere zeldzame patronen stap voor stap.

De praktische regel: zoek pas naar deze patronen nadat stappen 1 tot en met 5 bij een nieuwe ronde niets hebben opgeleverd. Kies steeds één cijfer. Als je voor alle negen cijfers tegelijk naar een willekeurig vispatroon zoekt, ben je zomaar tien minuten kwijt.

Stap 7: controleer op een fout

Heb je elke trede geprobeerd en kom je niet verder, terwijl de puzzel niet uit het moeilijkste niveau van een serieus puzzelboek komt? Vermoed dan eerst een fout in je eigen speelveld voordat je aan de puzzel twijfelt. Zoek naar een cel zonder kandidaten of naar een cijfer dat nergens legaal in een bepaalde rij, kolom of een bepaald blok kan staan. Beide bewijzen dat er eerder een verkeerd cijfer is ingevuld of een kandidaat ten onrechte is geschrapt. Onze handleiding over fouten vinden in sudoku (in het Engels) laat zien hoe je ze opspoort zonder opnieuw te beginnen.

Hoe de ladder aansluit op de moeilijkheidsniveaus

Als je weet hoe moeilijk een puzzel is, weet je ook hoe ver je de ladder af moet. De tabel laat voor elk van de zes Classic-niveaus van Sudoku Royale zien wat de moeilijkste techniek is die een puzzel van dat niveau vereist. De gegevens zijn gebaseerd op de volledige bibliotheek met beoordeelde puzzels.

De volledige ranglijst, met alle technieken op volgorde en een voorbeeld van elke techniek, vind je in sudokutechnieken op volgorde van moeilijkheid (in het Engels). Ben je nog niet vertrouwd met de vaste stappen bij het oplossen, begin dan met stap voor stap sudoku oplossen.

Als je de ladder hebt afgewerkt

Sommige puzzels, vooral uit de niveaus die kranten “fiendish” noemen en uit puzzelboeken, vragen om technieken die niet in deze lijst staan: unique rectangles, BUG+1 en ketens. Ongeveer 9% van de puzzels die onze generator maakte, vereiste iets buiten de 13 technieken die onze oplosser kent (alles op deze pagina, plus triples en Jellyfish). Daarom nemen we zulke puzzels niet op in de app. Kom je er ergens anders een tegen en heeft elke cel nog maar twee kandidaten, dan legt wat je kunt doen als je vastzit met alleen paren (in het Engels) uit welke patronen zulke puzzels oplossen. Lees eerst of je sudoku kunt oplossen zonder te gokken (in het Engels) als je geneigd bent zomaar een cijfer te proberen en te kijken wat er gebeurt.

Verder komen in Sudoku Royale

In de klassieke modus staat naast het speelveld een lampje. Dat begint te gloeien nadat je 90 seconden geen correct cijfer hebt ingevuld. Tik erop en je krijgt de naam van één techniek die op dat moment werkt in jouw speelveld, met een uitleg in één regel en een knop Leren die de bijbehorende les opent. Het verklapt nooit het cijfer, dus je vindt de zet nog steeds zelf. Juist daarvan word je beter. Bij singles wordt ook de cel gemarkeerd. Je kunt onbeperkt hints gebruiken en tussen puzzels zijn er geen advertenties. Lees meer in hoe sudoku-hints werken (in het Engels).

Blijf je steeds bij dezelfde techniek steken, dan heeft de Dojo (in het Engels) oefeningen voor elke trede van de ladder, van hidden singles tot Simple Colouring. Sensei Royale (in het Engels) kijkt waar je de meeste tijd verliest en geeft je één techniek om hierna op te oefenen.