Cách giải Sudoku: Phương pháp từng bước

Bước 1: quét tìm ô cuối cùng

Tìm hàng, cột hoặc khối nào chỉ còn một ô trống. Điền chữ số còn thiếu vào đó. Đây là ô cuối cùng, không cần suy nghĩ gì cả. Câu đố mới hiếm khi có ô như vậy, nhưng khi gần giải xong thì ô cuối cùng xuất hiện rất nhiều.

Bước 2: quét từng chữ số để tìm số đơn ẩn

Chọn một chữ số đã xuất hiện nhiều lần, chẳng hạn số 7. Với mỗi khối chưa có số 7, hãy xem những hàng và cột đã có số 7 rồi loại các ô nằm trên những hàng hoặc cột đó bên trong khối. Nếu chỉ còn một ô trống có thể nhận số 7 trong khối, số 7 phải điền vào đó. Cách này gọi là quét chéo, và mỗi lần điền số nhờ cách này là một số đơn ẩn.

Lần lượt xem các chữ số từ xuất hiện nhiều nhất đến ít nhất. Với câu đố dễ, chỉ riêng bước này đã điền được phần lớn các chữ số.

Bước 3: kiểm tra các ô trong hàng và cột đã có nhiều số để tìm số đơn trần

Tìm ô trống nằm ở giao điểm của một hàng đã có nhiều số và một cột cũng đã có nhiều số. Liệt kê các chữ số đã có trong hàng, cột và khối của ô đó. Nếu đã có tám chữ số khác nhau thì điền chữ số thứ chín. Đó là một số đơn trần.

Bước 4: theo dõi hiệu ứng dây chuyền

Mỗi chữ số bạn điền sẽ làm thay đổi một hàng, một cột và một khối. Kiểm tra ngay ba nhóm đó: nước đi vừa rồi thường tạo ra một ô cuối cùng hoặc số đơn mới ở gần đó. Theo dõi những chuỗi này nhanh hơn quét lại toàn bộ bàn cờ, và đây là thói quen quan trọng nhất giúp phân biệt người giải nhanh với người giải chậm.

Với câu đố dễ, các bước 1 đến 4 là đủ để giải xong. Tiếp tục lặp lại cho đến khi lấp đầy bàn cờ.

Bước 5: ghi các ứng viên

Khi quét toàn bộ bàn cờ mà không tìm thấy nước đi nào, bạn đang giải câu đố mức trung bình trở lên. Ghi nhỏ các chữ số có thể điền vào từng ô trống. Đây là ghi chú bằng bút chì (đa số ứng dụng gọi là ghi chú). Có hai cách ghi hiệu quả:

• Ghi đầy đủ: ghi mọi chữ số có thể điền vào mỗi ô trống. Mất thời gian hơn, nhưng bạn sẽ cần cách này để tìm cặp và các kỹ thuật khó hơn.
• Ghi chú Snyder: chỉ ghi một chữ số trong khối khi chữ số đó chỉ có đúng hai ô khả dĩ trong khối. Nhanh hơn và đủ dùng cho hầu hết câu đố mức trung bình.

Ghi chú giúp bạn giải được những câu đố khó hơn. Người chơi Sudoku Royale dùng ghi chú trong chưa đến một phần năm số câu đố Dễ, nhưng trong hơn bốn phần năm số câu đố Chuyên Gia.

Bước 6: loại trừ ứng viên

Bây giờ hãy dùng các kỹ thuật để loại ứng viên. Thử theo thứ tự này, rồi quay lại bước 1 ngay khi một kỹ thuật giúp bạn tìm được số đơn:

1. Cặp chỉ hướng và Chiếm số: một chữ số bị giới hạn ở một hàng hoặc cột trong khối, hoặc ở một khối trong hàng hoặc cột.
2. Cặp trần và Cặp ẩn.
3. Bộ ba trần và Bộ ba ẩn.
4. X-Wing, Swordfish, XY-Wing và Tô màu đơn giản cho câu đố Khó và Chuyên Gia.

Thứ tự rất quan trọng. Luôn dùng kỹ thuật đơn giản nhất có thể áp dụng. Câu đố Chuyên Gia có thể cần một X-Wing và năm mươi số đơn. Tìm X-Wing trước sẽ mất thời gian. Bạn có thể xem danh sách đầy đủ cùng tác dụng của từng kỹ thuật trong hướng dẫn các kỹ thuật Sudoku (tiếng Anh).

Cách xử lý khi bạn bị bí

• Kiểm tra lại ghi chú. Bỏ sót một lần loại ứng viên là lý do phổ biến nhất khiến bạn bị khựng lại. Tìm những chữ số vẫn còn trong ghi chú của một ô dù hàng, cột hoặc khối của ô đó đã có chữ số ấy.
• Đếm từng chữ số. Ghi lại số lần mỗi chữ số đã được điền. Những chữ số đã xuất hiện bảy hoặc tám lần chỉ còn một hoặc hai chỗ, nên bạn sẽ dễ điền hết.
• Quét theo nhóm thay vì theo ô. Chọn khối hoặc hàng có ít ô trống nhất rồi xem từng chữ số còn thiếu có thể điền vào đâu.
• Xin gợi ý, đừng xin đáp án. Gợi ý tốt sẽ cho bạn biết nên tìm kỹ thuật nào, để bạn tự tìm ra nước đi. Trong chế độ Luyện tập của Sudoku Royale, bóng đèn gợi ý sẽ sáng lên sau 90 giây không có lần điền số đúng nào (bạn có thể nhấn sớm hơn). Gợi ý nêu tên một kỹ thuật có thể áp dụng trên bàn cờ hiện tại, kèm một dòng nhắc cách dùng và nút mở bài học. Với các số đơn, gợi ý còn đánh dấu ô, nhưng bạn vẫn phải tự tìm ra chữ số. Xem cách hoạt động của gợi ý Sudoku (tiếng Anh).
• Làm theo danh sách kiểm tra. Danh sách kiểm tra khi bị bí sắp xếp các kỹ thuật theo thứ tự nên thử, kèm một bàn cờ ví dụ có hướng dẫn giải cho từng bước.

Cách giải theo mức độ khó

• Dễ: chỉ cần các bước 1 đến 4. Không cần ghi chú.
• Trung bình: số đơn cùng ghi chú Snyder, Cặp chỉ hướng và đôi khi là Cặp trần.
• Khó: ghi chú đầy đủ, các cặp và bộ ba, đôi khi cần X-Wing.
• Chuyên Gia: ghi chú đầy đủ và ít nhất một mẫu hình nâng cao.

Bạn có thể tìm hiểu thêm những gì cần làm ở mỗi mức độ trong bài giải thích các mức độ khó của Sudoku. Khi đã quen với phương pháp này và muốn rút ngắn thời gian giải, hãy đọc tiếp cách giải Sudoku nhanh hơn.