ตัวเลขจดมุมคือตัวเลขเล็ก ๆ ที่เขียนไว้ในช่องว่างของซูโดกุ เพื่อจดว่าช่องนั้นยังใส่ตัวเลขอะไรได้บ้าง ทั้ง “โน้ต” “ตัวเลขจดมุม” และ “ตัวเลขที่เป็นไปได้” หมายถึงสิ่งเดียวกัน: บนกระดาษ คุณใช้ดินสอเขียนตัวเลขไว้ที่มุมช่อง ส่วนในแอป คุณเปิดโหมดโน้ตแล้วแตะตัวเลขเหล่านั้น เมื่อหาตัวเลขที่ใส่ได้ง่าย ๆ ไม่เจอแล้ว โน้ตจะช่วยให้คุณหา Naked Pair, Pointing Pair และ X-Wing บทความนี้อธิบายว่าควรเริ่มจดโน้ตเมื่อไร วิธีจดหลัก ๆ สองแบบ และการใช้โน้ตบนมือถือ
โน้ต ตัวเลขจดมุม และตัวเลขที่เป็นไปได้: แนวคิดเดียวกัน เรียกได้สามแบบ
ตัวเลขที่เป็นไปได้คือเลขที่ยังใส่ลงในช่องได้ ส่วนตัวเลขจดมุมคือตัวเลขที่เป็นไปได้ซึ่งคุณจดไว้ “โน้ต” คือชื่อฟีเจอร์ที่แอปส่วนใหญ่ใช้เรียกการจดตัวเลขเหล่านี้ หากช่องหนึ่งในแถวที่ 4 ยังใส่ได้แค่ 2 กับ 7 คุณก็จด 2 และ 7 ไว้ในช่องนั้น เมื่อตัดตัวใดตัวหนึ่งออกได้ ก็ลบออก และเมื่อเหลือเพียงตัวเดียว ตัวเลขนั้นก็คือคำตอบ
ควรเริ่มใช้โน้ตเมื่อไร
ไม่จำเป็นต้องใช้โน้ตกับทุกโจทย์ กฎง่าย ๆ คือ ถ้าคุณไล่ดูทั้งกระดานสองรอบแล้วยังหา Single เพิ่มไม่ได้ ให้เริ่มจดตัวเลขที่เป็นไปได้
- โจทย์ง่าย: มักไขได้ด้วย Naked Single และ Hidden Single เท่านั้น การไขโจทย์เหล่านี้โดยไม่ใช้โน้ตช่วยฝึกกวาดสายตาดูกระดานได้ดี
- โจทย์ปานกลาง: เมื่อหา Single ไม่เจอเพิ่ม ก็มักจะไปต่อไม่ได้ ให้เริ่มจดโน้ตในจังหวะนั้น
- โจทย์ยากและระดับผู้เชี่ยวชาญ: การใส่ตัวเลขส่วนใหญ่ต้องอาศัยการวิเคราะห์ตัวเลขที่เป็นไปได้ การเริ่มจดโน้ตเร็วจะช่วยประหยัดเวลา
ผู้เล่นจริงก็ใช้โน้ตในสัดส่วนที่ต่างกันตามระดับเช่นกัน ในโหมดฝึกซ้อมของ Sudoku Royale มีการใช้โน้ตกับโจทย์โดยรวมประมาณ 46% ตั้งแต่ 18% ในระดับง่ายไปจนถึง 84% ในระดับผู้เชี่ยวชาญ
วิธีจดแบบ Snyder: จดเท่าที่จำเป็น
การจดแบบ Snyder ตั้งชื่อตาม Thomas Snyder ผู้แต่งโจทย์ซูโดกุ กติกาสั้น ๆ คือ จดตัวเลขก็ต่อเมื่อมีช่องที่ใส่ตัวเลขนั้นได้เพียงสองช่องในบล็อก 3x3 ไล่ดูทีละบล็อก นับตำแหน่งที่ใส่ตัวเลขที่ยังขาดได้ ถ้ามีสองตำแหน่งก็จดไว้ทั้งสองช่อง ถ้ามีตั้งแต่สามตำแหน่งขึ้นไปก็ยังไม่ต้องจด ถ้ามีตำแหน่งเดียวก็ใส่ตัวเลขนั้นได้เลย เพราะเป็น Hidden Single
กระดานจะดูโล่ง และแพตเทิร์นที่เป็นประโยชน์ก็เห็นได้ชัด ช่องสองช่องในบล็อกที่มีตัวเลขจดมุมเหมือนกันสองตัวจะเป็น Naked Pair ส่วนตัวเลขที่จดไว้สองช่องในแถวหรือคอลัมน์เดียวกันจะเป็น Pointing Pair ข้อจำกัดคือการจดแบบ Snyder จะไม่แสดงตัวเลขที่มีตำแหน่งเป็นไปได้ตั้งแต่สามจุดขึ้นไป ดังนั้นในโจทย์ยาก แพตเทิร์นบางอย่างอาจยังซ่อนอยู่จนกว่าคุณจะจดเพิ่ม
การจดแบบเต็ม: จดตัวเลขที่เป็นไปได้ทุกตัวในทุกช่อง
การจดแบบเต็มหมายถึงการเขียนตัวเลขทุกตัวที่ยังเป็นไปได้ไว้ในทุกช่องว่าง สำหรับแต่ละช่อง ให้ตรวจแถว คอลัมน์ และบล็อก แล้วจดตัวเลขตั้งแต่ 1 ถึง 9 ที่ยังไม่ปรากฏอยู่ในกลุ่มเหล่านั้น วิธีนี้ให้ข้อมูลครบ แต่กระดานก็จะดูแน่น
กำหนดตำแหน่งของตัวเลขแต่ละตัวในช่องให้ตายตัว โดยจัดเหมือนปุ่มกดโทรศัพท์:
1 2 3 4 5 6 7 8 9
เมื่อกำหนดตำแหน่งไว้แน่นอน คุณก็ไล่ดูทั้งแถวเพื่อหา “มี 7 อยู่ตรงนี้ไหม” ได้ โดยดูที่มุมซ้ายล่างของแต่ละช่อง ไม่ต้องอ่านตัวเลขจดมุมทุกตัว การจดแบบเต็มจำเป็นสำหรับ X-Wing, Swordfish และ กลยุทธ์ขั้นสูงอื่น ๆ (ภาษาอังกฤษ) อย่าง XY-Wing และ Simple Coloring
เพื่อให้กระดานอ่านง่าย ให้ใส่ Single ทุกตัวที่หาได้ก่อนเริ่มจด แล้วตัดตัวเลขนั้นออกจากตัวเลขที่เป็นไปได้ในแถว คอลัมน์ และบล็อกทันทีที่ใส่ คุณไม่จำเป็นต้องจดให้ครบทั้งกระดานทุกครั้งด้วย ถ้ากำลังหา X-Wing ของเลข 7 ก็แค่รู้ว่าเลข 7 ลงตรงไหนได้บ้างก็พอ
วิธีผสมที่ผู้เล่นส่วนใหญ่ใช้
- เริ่มโดยไม่จดโน้ต แล้วไล่ดูหาตัวเลขที่ลงได้
- เมื่อไล่ดูแล้วไปต่อไม่ได้ ให้จดแบบ Snyder
- ถ้ายังไม่พอ ให้เปลี่ยนเป็นการจดแบบเต็มในบริเวณที่กำลังไล่หา
คุณจดเท่าที่จำเป็น และยังมีข้อมูลพร้อมใช้เมื่อถึงคราวต้องใช้
การใช้โน้ตในแอปซูโดกุ
แอปซูโดกุที่ดีทุกแอปมีโหมดโน้ต และหลักการใช้งานก็แทบเหมือนกันทั้งหมด:
- ปุ่มเปิดปิดโน้ต เมื่อเปิด ตัวเลขที่ใส่จะเป็นตัวเลขที่เป็นไปได้ขนาดเล็ก เมื่อปิด ตัวเลขที่ใส่จะเป็นคำตอบ
- เพิ่มและลบตัวเลข ถ้าใส่ตัวเลขที่จดไว้ในช่องนั้นอยู่แล้ว ตัวเลขจะถูกลบ คุณจึงใช้วิธีเดียวกันเพื่อเพิ่มหรือลบตัวเลขที่เป็นไปได้
- ลบออกอัตโนมัติ หลายแอปลบตัวเลขนั้นออกจากตัวเลขที่เป็นไปได้ในแถว คอลัมน์ และบล็อกเมื่อคุณใส่ตัวเลขนั้น ช่วยแก้ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดบนกระดาษ คือการลืมปรับตัวเลขที่จดไว้
- เติมตัวเลขที่เป็นไปได้อัตโนมัติ บางแอปเติมตัวเลขที่เป็นไปได้ทุกตัวให้คุณได้ ช่วยประหยัดเวลาในโจทย์ยาก แต่คุณจะข้ามขั้นตอนคิดหาตัวเลขที่เป็นไปได้ด้วยตัวเอง ซึ่งช่วยพัฒนาทักษะการไล่ดูกระดานได้มาก
มือถือมีข้อจำกัดอย่างหนึ่ง ช่องมีขนาดเล็ก ตัวเลขจิ๋วเก้าตัวในช่องเดียวอ่านยากและแตะยาก แอปที่มีพื้นที่สัมผัสสำหรับโน้ตใหญ่กว่าจะสบายตาและใช้นิ้วโป้งแตะง่ายกว่า
การใช้โน้ตใน Sudoku Royale
Sudoku Royale เป็นแอปซูโดกุคลาสสิกสำหรับ iPhone ที่ไม่มีโฆษณา นี่คือวิธีใช้โน้ตในแอปอย่างละเอียด:
- ปุ่มเปิดปิดโน้ต อยู่ใต้แถบตัวเลขด้านล่างของหน้าจอ เมื่อเปิดโหมดโน้ต การเลือกตัวเลขให้ช่องหนึ่งจะเพิ่มตัวเลขนั้นเป็นโน้ต หรือลบออกหากจดไว้แล้ว
- ลากจดโน้ตหลายช่อง เมื่อเปิดโหมดโน้ต ให้เลือกตัวเลขบนแถบตัวเลข แล้วลากผ่านช่องว่างเพื่อจดตัวเลขนั้นลงในแต่ละช่องได้ในครั้งเดียว เหมาะกับการจดแบบ Snyder ที่ต้องใส่ตัวเลขเดียวกันในสองช่องของบล็อก
- จดโน้ตด้วยสองนิ้ว ใช้นิ้วหนึ่งกดค้างที่ช่อง แล้วใช้อีกนิ้วแตะหรือลากผ่านตัวเลขเพื่อเพิ่มตัวเลขที่เป็นไปได้หลายตัวลงในช่อง โดยไม่ต้องยกนิ้ว
- ลบออกอัตโนมัติ เมื่อใส่ตัวเลข โน้ตของเลขนั้นจะหายไปจากแถว คอลัมน์ และบล็อกเดียวกัน
- ไม่มีการเติมอัตโนมัติ Sudoku Royale ไม่เติมตัวเลขที่เป็นไปได้ให้ คุณจดโน้ตเอง ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ช่วยฝึกสายตา
ยังมีอีกจุดหนึ่งที่เปลี่ยนวิธีใช้โน้ตของคุณ ใน Sudoku Royale ตัวเลขที่ผิดจะถูกปฏิเสธและไม่ปรากฏบนกระดาน นั่นหมายความว่าโน้ตของคุณจะไม่อิงกับตัวเลขที่ใส่ผิด ซึ่งเป็นข้อผิดพลาดที่มักทำให้การไขโจทย์บนกระดาษรวนไปหมดในอีกสามขั้นตอนถัดมา ดูวิธีควบคุมทั้งหมดได้ที่ วิธีเล่นซูโดกุบน iPhone (ภาษาอังกฤษ) และดูวิธีใส่ตัวเลขสองแบบได้ที่ การใส่ตัวเลขโดยเลือกตัวเลขก่อนเทียบกับเลือกช่องก่อน (ภาษาอังกฤษ)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการจดตัวเลข
จดมากเกินไป เร็วเกินไป
การจดแบบเต็มในโจทย์ง่ายทำให้เสียเวลาที่ควรใช้ใส่ตัวเลข เริ่มโดยไม่จดโน้ต แล้วค่อยจดเมื่อไปต่อไม่ได้
ลืมปรับตัวเลขที่จดไว้
บนกระดาษ ข้อผิดพลาดที่อันตรายที่สุดคือใส่ 5 แล้วลืมลบ 5 ที่จดเป็นตัวเลขที่เป็นไปได้ในช่องอื่นของแถว คอลัมน์ หรือบล็อกนั้น การอนุมานทุกอย่างหลังจากนั้นก็จะตั้งอยู่บนรายการที่ผิด แอปที่ลบตัวเลขให้อัตโนมัติช่วยขจัดความเสี่ยงนี้
เชื่อตัวเลขที่จดมากกว่ากระดาน
โน้ตเป็นบันทึกการวิเคราะห์ของคุณ และการวิเคราะห์ก็อาจผิดได้ ก่อนใช้ Naked Pair หรือ X-Wing ให้ตรวจสอบกับตัวเลขที่ใส่ไว้จริงบนกระดานว่าตัดตัวเลขที่เป็นไปได้เหล่านั้นออกได้จริงหรือไม่
การจดโน้ตตามระดับความยาก
ระดับความยาก ต่างกันก็ต้องใช้การจดไม่เท่ากัน:
- ง่าย: ไม่ต้องจดโน้ต
- ปานกลาง: จดแบบ Snyder เมื่อไล่ดูแล้วไปต่อไม่ได้ เพียงพอสำหรับหาแพตเทิร์นคู่และ Pointing Pair
- ยาก: จดแบบเต็มในบริเวณที่กำลังไล่หา
- ผู้เชี่ยวชาญขึ้นไป: จดแบบเต็มทั่วกระดานเพื่อใช้ กลยุทธ์ขั้นสูง (ภาษาอังกฤษ)
เพิ่งเริ่มเล่นซูโดกุหรือเปล่า เริ่มจาก วิธีเล่นซูโดกุ แล้วค่อยกลับมาอ่านบทความนี้เมื่อไปต่อไม่ได้ในโจทย์ปานกลางข้อแรก
คำถามที่พบบ่อย
ตัวเลขจดมุมในซูโดกุคืออะไร
ตัวเลขจดมุมคือตัวเลขที่เป็นไปได้ขนาดเล็กซึ่งเขียนไว้ในช่องว่าง เพื่อจดว่าช่องนั้นยังใส่ตัวเลขอะไรได้บ้าง ช่วยให้คุณเห็นแพตเทิร์นอย่าง Naked Pair และ Pointing Pair เมื่อหาตัวเลขที่ใส่ได้ง่าย ๆ ไม่เจอแล้ว
โน้ตกับตัวเลขจดมุมเป็นสิ่งเดียวกันไหม
ใช่ โน้ต ตัวเลขจดมุม และตัวเลขที่เป็นไปได้ ล้วนหมายถึงตัวเลขเล็ก ๆ ที่เขียนไว้ในช่องเพื่อจดค่าที่ยังเป็นไปได้ แอปมักเรียกฟีเจอร์นี้ว่าโน้ต ส่วนผู้เล่นบนกระดาษมักเรียกว่าตัวเลขจดมุม
การจดแบบ Snyder คืออะไร
การจดแบบ Snyder เป็นวิธีจดแบบย่อ โดยจะจดตัวเลขก็ต่อเมื่อมีช่องที่ใส่ตัวเลขนั้นได้เพียงสองช่องในบล็อก 3x3 ช่วยให้กระดานดูโล่งและเห็น Naked Pair กับ Pointing Pair ได้ง่าย ตั้งชื่อตาม Thomas Snyder ผู้แต่งโจทย์ซูโดกุ
ควรใช้โน้ตกับโจทย์ง่ายไหม
โดยทั่วไปไม่จำเป็น โจทย์ง่ายมักไขได้ด้วยการไล่หา Naked Single และ Hidden Single เก็บโน้ตไว้ใช้กับโจทย์ปานกลางและยากกว่า ซึ่งต้องวิเคราะห์ตัวเลขที่เป็นไปได้เพื่อไปต่อ
Sudoku Royale เติมโน้ตให้อัตโนมัติไหม
ไม่ Sudoku Royale ไม่มีฟีเจอร์เติมตัวเลขที่เป็นไปได้อัตโนมัติ คุณต้องจดโน้ตเอง แต่เมื่อใส่ตัวเลขแล้ว แอปจะลบโน้ตของเลขนั้นออกจากแถว คอลัมน์ และบล็อกเดียวกัน และคุณลากเพื่อจดโน้ตตัวเดียวลงในหลายช่องได้
จะลบโน้ตในแอปซูโดกุได้อย่างไร
ในแอปส่วนใหญ่ รวมถึง Sudoku Royale ให้เปิดโหมดโน้ตแล้วใส่ตัวเลขเดิมซ้ำในช่องนั้น ถ้าตัวเลขนั้นจดไว้แล้ว การใส่ซ้ำจะลบออก