XY-Wing (ปีกเอ็กซ์วาย) หรือเรียกอีกชื่อว่า Y-Wing เป็นเทคนิคซูโดกุขั้นสูงที่ใช้สามช่องซึ่งมีตัวเลขที่เป็นไปได้ช่องละสองตัวพอดี ช่องหนึ่งคือ pivot (จุดหมุน) มีตัวเลข X และ Y เชื่อมกับอีกสองช่องคือ pincer (ก้ามปู): ช่องหนึ่งมี X และ Z อีกช่องมี Y และ Z หนึ่งในสอง pincer ต้องเป็น Z จึงตัด Z ออกจากทุกช่องที่เห็นทั้งสอง pincer ได้
ผู้เล่นมักเรียน XY-Wing หลัง X-Wing และในโจทย์ยาก XY-Wing มักปรากฏบ่อยกว่า X-Wing X-Wing ตามตัวเลขตัวเดียวผ่านแถวและคอลัมน์ ส่วน XY-Wing ต่างออกไป: มันรวมตัวเลขสามตัวในสามช่อง บทความนี้อธิบายหลักการ แล้วแสดงบนตำแหน่งจริงทีละช่อง
หลักการของ XY-Wing
สองช่องเห็นกันเมื่ออยู่ในแถวเดียวกัน คอลัมน์เดียวกัน หรือบล็อกเดียวกัน XY-Wing มีสามส่วน:
- Pivot: ช่องที่มีตัวเลขที่เป็นไปได้สองตัวพอดี คือ X และ Y
- Pincer แรก: ช่องที่มีตัวเลขที่เป็นไปได้ X และ Z พอดี และเห็น pivot
- Pincer ที่สอง: ช่องที่มีตัวเลขที่เป็นไปได้ Y และ Z พอดี และเห็น pivot เช่นกัน
Pivot เป็น X หรือ Y ไม่มีความเป็นไปได้ข้อที่สาม ถ้า pivot เป็น X, pincer แรกเป็น X ไม่ได้ จึงเป็น Z ถ้า pivot เป็น Y, pincer ที่สองเป็น Y ไม่ได้ จึงเป็น Z
ดังนั้นหนึ่งในสอง pincer เป็น Z ไม่ว่ากรณีไหน ช่องที่เห็นทั้งสอง pincer อยู่ในแถว คอลัมน์ หรือบล็อกที่มี Z นั้น จึงเป็น Z เองไม่ได้ คุณไม่รู้ว่า pincer ตัวไหนเป็น Z และไม่จำเป็นต้องรู้ Pincer ไม่จำเป็นต้องเห็นกันเอง ส่วนใหญ่ก็ไม่เห็นกัน
หลักการในประโยคเดียว
Pivot XY, pincer XZ และ YZ: ตัด Z ออกจากทุกช่องที่เห็นทั้งสอง pincer
ตัวอย่างจริง ทีละขั้น
ในตำแหน่งนี้ ตาเดินง่าย ๆ หมดแล้วและไม่เหลือ Single ให้ใส่ ทุกช่องว่างแสดงตัวเลขที่เป็นไปได้ คือตัวเลขที่ยังลงที่นั่นได้
- 5 ตัวเลขในโจทย์
- 5 ไขแล้ว
- 5 ตัวเลขใหม่
- 5 ตัวเลขที่เป็นไปได้ในแพตเทิร์น
- 5 ตัวเลขที่เป็นไปได้ที่ต้องตัดออก
หาแพตเทิร์น
ดูช่องที่มีตัวเลขที่เป็นไปได้สองตัวพอดี R4C1 มี 1 และ 6 ใช้มันเป็น pivot แล้วดูช่องที่มันเห็น:
- R4C4 มี 1 และ 9 อยู่ในแถว 4 ซึ่งเป็นแถวเดียวกับ pivot มันใช้เลข 1 ร่วมกับ pivot
- R5C2 มี 6 และ 9 อยู่ในบล็อก 4 ซึ่งเป็นบล็อกเดียวกับ pivot มันใช้เลข 6 ร่วมกับ pivot
ทั้งสอง pincer มี 9 เป็นตัวเลขที่เป็นไปได้อีกตัว ดังนั้น X คือ 1, Y คือ 6 และ Z คือ 9 นี่คือ XY-Wing
เช็กทั้งสองความเป็นไปได้
- แบบ A: R4C1 เป็น 1 แล้ว R4C4 เป็น 1 ไม่ได้ ดังนั้น R4C4 เป็น 9
- แบบ B: R4C1 เป็น 6 แล้ว R5C2 เป็น 6 ไม่ได้ ดังนั้น R5C2 เป็น 9
ในทั้งสองแบบ มีเลข 9 ใน R4C4 หรือใน R5C2 ทีนี้หาช่องที่เห็นทั้งสอง pincer R4C2 และ R4C3 อยู่ในแถว 4 กับ R4C4 และอยู่ในบล็อก 4 กับ R5C2 R5C4, R5C5 และ R5C6 อยู่ในบล็อก 5 กับ R4C4 และอยู่ในแถว 5 กับ R5C2 ทั้งห้าช่องมี 9 เป็นตัวเลขที่เป็นไปได้ ดังนั้นตัด 9 ออกจากทั้งห้าช่อง
ใช้ผลที่ได้
XY-Wing ไม่ได้ใส่ตัวเลขด้วยตัวเอง แต่การตัดของมันมักเปิดทางให้ตาเดินถัดไป R5C5 มีตัวเลขที่เป็นไปได้สองตัวคือ 8 และ 9 เลข 9 หายไป เหลือ 8 ตัวเดียว นี่คือ Naked Single: ใส่ 8 ลงใน R5C5 R5C6 มีตัวเลขที่เป็นไปได้ 5 และ 9 ตอนนี้ R5C6 จึงเหลือแค่ 5
ลองเล่น Sudoku Royale
ซูโดกุคลาสสิกที่คุณคุ้นเคย ไม่มีโฆษณา ไม่มีป๊อปอัป ไม่มีอะไรมารก มีโจทย์ประจำวันใหม่ทุกวัน โหมดฝึกซ้อมไม่จำกัดและไม่จับเวลา และแบบฝึกเทคนิค เมื่ออยากได้ความมันส์ ก็แข่งกับผู้เล่น 2 ถึง 18 คนบนกระดานร่วมเดียวกัน
ดาวน์โหลด Sudoku Royale: ฟรีบน iOSวิธีค้นหา XY-Wing
คุณต้องมีโน้ตดินสอ (ภาษาอังกฤษ)ที่ครบ เพราะแพตเทิร์นนี้ขึ้นอยู่กับตัวเลขที่เป็นไปได้ที่แน่นอนของสามช่อง แล้วค้นหาตามลำดับนี้:
- ทำเครื่องหมายช่องที่มีตัวเลขที่เป็นไปได้สองตัว มีแต่ช่องเหล่านี้ที่เป็นส่วนของ XY-Wing ได้ โจทย์ยากมักมีสิบถึงยี่สิบช่อง
- ลองแต่ละช่องเป็น pivot สำหรับ pivot ที่มี X และ Y ดูช่องที่มันเห็น มองหาช่องหนึ่งที่มี X กับตัวเลขอื่น และช่องหนึ่งที่มี Y กับตัวเลขอื่น
- เทียบตัวเลขอีกตัว ถ้าตัวเลขอีกตัวเหมือนกันในทั้งสองช่อง คุณมี XY-Wing และตัวเลขนั้นคือ Z
- หาช่องที่เห็นทั้งสอง pincer ตัด Z ออกจากแต่ละช่องที่มี Z เป็นตัวเลขที่เป็นไปได้
- กลับไปที่ตาเดินง่าย ๆ มองหา Naked Single และ Hidden Single อีกครั้ง
รูปทรงเป็นตัวกำหนดว่าคุณตัดตัวเลขที่เป็นไปได้ได้ที่ไหน ถ้า pincer ตัวหนึ่งอยู่ในแถวของ pivot อีกตัวอยู่ในคอลัมน์ของมัน และทั้งสามช่องอยู่คนละบล็อก จะมีช่องเดียวที่เห็นทั้งสอง pincer คือมุมที่สี่ของสี่เหลี่ยม ถ้า pincer ตัวหนึ่งอยู่ในบล็อกของ pivot อย่างในตัวอย่าง จะมีได้ถึงห้าช่องที่เห็นทั้งสอง pincer
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ช่องที่มีตัวเลขที่เป็นไปได้สามตัว ทั้งสามช่องต้องมีตัวเลขที่เป็นไปได้สองตัวพอดี ถ้า pivot มี X, Y และ Z แพตเทิร์นนั้นคือ XYZ-Wing (ภาษาอังกฤษ) และคุณตัด Z ได้เฉพาะจากช่องที่เห็นทั้งสามช่อง
- ตัดจากช่องที่เห็นแค่ pincer ตัวเดียว ช่องต้องเห็นทั้งสอง pincer ช่องที่เห็น pincer ตัวเดียวกับ pivot ยังคงตัวเลขที่เป็นไปได้ไว้
- เลือก pivot ผิด Pivot คือช่องที่เห็นอีกสองช่อง และไม่มี Z ถ้าคุณเอา pincer มาเป็น pivot คุณจะตัดตัวเลขผิด
- Pincer ที่ไม่ใช้ตัวเลขร่วมกัน ถ้าตัวเลขที่เป็นไปได้ตัวที่สองของสอง pincer ต่างกัน ก็ไม่มี XY-Wing และตัดอะไรไม่ได้
ควรมองหา XY-Wing เมื่อไร และควรเรียนอะไรต่อ
โจทย์ง่ายและปานกลางไม่ต้องใช้ XY-Wing มองหาเมื่อคุณติดในโจทย์ยาก: เขียนโน้ตดินสอครบแล้ว และ Single, Pair และ Pointing Pair ไม่ให้อะไรอีก กระดานที่มีช่องที่มีตัวเลขที่เป็นไปได้สองตัวเยอะเป็นสัญญาณที่ดี
ฝึก XY-Wing ใน Dojo
Dojo ของ Sudoku Royale มีบทเรียนสั้น ๆ และแบบฝึกสำหรับแพตเทิร์นนี้ กระดานแล้วกระดานเล่า โดยที่ตาเดินถัดไปคือแพตเทิร์นนี้เสมอ สถิติของคุณคือชุดคำตอบถูกติดต่อกันที่เร็วที่สุด และเทียบกับผู้เล่นคนอื่นได้ เปิดแบบฝึก XY-Wingบน iPhone หรืออ่านว่าDojo ทำงานอย่างไร (ภาษาอังกฤษ)
ติดตั้ง Sudoku Royale: ฟรีบน iOSเทคนิคอื่นในระดับนี้คือ Swordfish ที่ใช้ตัวเลขตัวเดียวในสามแถวและสามคอลัมน์ และ Simple Coloring ที่ตามตัวเลขตัวเดียวไปตามสายโซ่ของช่อง หลัง XY-Wing คือ W-Wing (ภาษาอังกฤษ) ที่เชื่อมสองช่องซึ่งมีตัวเลขที่เป็นไปได้สองตัวเดียวกัน XY-Wing ยังเป็นสายโซ่สั้น ๆ ของสามช่อง และ XY-Chain (ภาษาอังกฤษ) ใช้แนวคิดเดียวกันกับช่องที่มากขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
XY-Wing ในซูโดกุคืออะไร
XY-Wing คือแพตเทิร์นของสามช่องที่มีตัวเลขที่เป็นไปได้ช่องละสองตัว: pivot ที่มี X และ Y กับสอง pincer ที่เห็น pivot ตัวหนึ่งมี X และ Z อีกตัวมี Y และ Z หนึ่งในสอง pincer ต้องเป็น Z จึงตัด Z ออกจากทุกช่องที่เห็นทั้งสอง pincer ได้
Y-Wing เหมือน XY-Wing ไหม
ใช่ Y-Wing และ XY-Wing คือสองชื่อของแพตเทิร์นเดียวกัน
Pincer ของ XY-Wing ต้องเห็นกันเองไหม
ไม่ต้อง มีแค่ pivot ที่ต้องเห็นแต่ละ pincer การตัดเกิดในช่องที่เห็นทั้งสอง pincer
XY-Wing ตัดตัวเลขที่เป็นไปได้ตัวไหนออก
มันตัด Z ซึ่งเป็นตัวเลขที่สอง pincer ใช้ร่วมกัน ออกจากทุกช่องที่เห็นทั้งสอง pincer ส่วน pivot และ pincer ยังคงตัวเลขที่เป็นไปได้ไว้
XY-Wing ต่างจาก XYZ-Wing อย่างไร
ใน XY-Wing pivot มีตัวเลขที่เป็นไปได้สองตัวคือ X และ Y ใน XYZ-Wing pivot มีตัวเลขที่เป็นไปได้สามตัวคือ X, Y และ Z ดังนั้นตัว pivot เองอาจเป็น Z ได้ คุณจึงตัด Z ได้เฉพาะจากช่องที่เห็นทั้งสามช่อง