Sudokuda Çıplak Tekli (Naked Single): Hızlı Bulma Rehberi

Çıplak tekli kuralı

Her hücre bir satıra, bir sütuna ve bir kutuya aittir. Kutu, tahtanın 3x3'lük dokuz karesinden her biridir. Bu üç grubun her biri 1'den 9'a kadar her rakamı bir kez içermelidir. Bu yüzden bir hücrenin satırında, sütununda ya da kutusunda zaten bulunan rakam o hücreye giremez.

Bir hücrede hâlâ mümkün olan rakamlara o hücrenin adayları denir. Boş bir tahtadaki boş hücrenin dokuz adayı vardır. Satırına, sütununa ya da kutusuna yerleştirilen her rakam adaylardan birini eler. Bir hücre bu üç grubu 20 başka hücreyle paylaşır: satırında sekiz, sütununda sekiz, kutusunda dört tane daha. Bu 20 hücrede sekiz farklı rakam varsa tek aday kalır ve onu yerleştirebilirsin.

Tekliye “çıplak” denmesinin nedeni, hücrenin cevabı açıkça göstermesidir: hücrenin tek adayı vardır, başka adayı yoktur. Gizli tekli farklıdır: onun hücresinde hâlâ birkaç aday olabilir ve rakamı bütün bir satıra, sütuna ya da kutuya bakarak bulursun.

Kural tek cümlede

Bir hücrenin satırı, sütunu ve kutusu sekiz rakamı eliyorsa dokuzuncu rakamı o hücreye yerleştir.

Gerçek bir örnek, adım adım

Bu, Sudoku Royale uygulamasındaki çıplak tekli dersinin tahtası. Bulmaca daha yeni başlıyor, henüz hiçbir rakam yerleştirilmedi.

Bir hücrenin çevresindeki rakamları topla

R4C2'ye bak, yani 4. satır ile 2. sütunun kesiştiği hücreye. R4C2, tahtanın solunda ortadaki 4. kutuda. Üç grubunun rakamlarını topla:

• 4. satırda 8, 7, 1 ve 6 var.
• 2. sütunda 9 ve 5 var.
• 4. kutuda 8, 7, 3 ve 4 var. 8 ile 7, 4. satırda zaten saydığın iki rakamın aynısı.

Hepsini birleştirince 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 çıkıyor. Bunlar sekiz farklı rakam ve hiçbiri R4C2'ye giremez. Listede olmayan tek rakam 2.

Rakamı yerleştir

R4C2'nin tek adayı var, yani bu bir çıplak tekli. 2'yi R4C2'ye yerleştir. Cevabı hiçbir grubun tek başına vermediğine dikkat et. 4. satır dört rakamı, 2. sütun iki rakamı daha, 4. kutu da son iki rakamı eliyor. Üç gruba da ihtiyacın var.

Sonucu kullan

Yeni 2, 4. satırdaki, 2. sütundaki ve 4. kutudaki boş hücrelerden 2 adayını siler. Aynı satırdaki R4C8'e bak. Hamleden önce R4C8 2 ya da 4 olabiliyordu. Şimdi 2 gitti ve yalnızca 4 kaldı, yani R4C8 yeni bir çıplak tekli. Kolay bulmacalarda bir çıplak tekli çoğu zaman bir sonrakini böyle açar.

Çıplak tekliler hızlı nasıl bulunur?

1. En kalabalık hücrelerden başla. Çıplak tekli için çevresinde sekiz rakam gerekir. Zaten iyice dolmuş satırları ve sütunları ara, kesiştikleri boş hücrelere bak. Çok rakamı olan bir kutu da yardımcı olur.
2. Eksik olanı say. Sekiz rakamı saymak yavaştır. Üç grubun en dolu olanını al ve eksik rakamlarını yaz. Bir satırda 2, 5 ve 7 eksikse, yalnızca bu üç rakamı sütun ve kutuyla sına. İkisi elenirse üçüncüsü senin rakamındır.
3. Her yerleştirmeden sonra yeniden bak. Yeni çıplak tekliler az önce yerleştirdiğin rakamın satırında, sütununda ve kutusunda çıkar. Tüm tahtayı yeniden taramadan önce oralara bak.
4. En basit durumu önce al. Bir satırda, sütunda ya da kutuda tek boş hücre kaldıysa orada son boş hücre vardır. Son boş hücre, yalnızca bir gruba bakarak bulabileceğin bir çıplak teklidir.

Daha zor bulmacalarda adayları hücrelere küçük rakamlar olarak yazarsın, buna notlar (İngilizce) denir. Notlar eksiksizse içinde tek bir küçük rakam duran her hücre bir çıplak teklidir. Notları güncel tutmak gerekir: bir rakam yerleştirdiğinde onu aynı satırın, sütunun ve kutunun tüm hücrelerinden sil.

Çıplak tekli ve gizli tekli

İki teknik de tek bir rakamı tek bir hücreye yerleştirir. Ama farklı sorulardan yola çıkarlar.

• Çıplak tekli: bir hücre seç ve hangi rakamların mümkün olduğunu sor. “Bu hücre yalnızca 2 olabilir.”
• Gizli tekli: bir rakam ve bir satır, sütun ya da kutu seç, hangi hücrelerin mümkün olduğunu sor. “Bu kutuda 2 yalnızca buraya girebilir.”

Bulmacanın başında çoğu hücrenin hâlâ çok adayı vardır, bu yüzden gizli tekliler genellikle daha sık çıkar. Çıplak tekliler tahta kalabalıklaşınca sıklaşır. İkisine de ihtiyacın var. Kolay ya da orta bir bulmacada ikisi arasında defalarca gidip gelirsin.

Sık yapılan hatalar

• Kutuyu unutmak. Yeni başlayanlar çoğu zaman satıra ve sütuna bakıp durur. Örnekte 4. satır ve 2. sütun üç rakamı mümkün bırakıyor. Onları bire indiren yalnızca 4. kutu.
• Bir rakamı iki kez saymak. Satırdaki 8 ile kutudaki aynı 8, tek bir elenen rakamdır. Dolu hücreleri değil, farklı rakamları say.
• Eski notlara güvenmek. Bir adayı silmeyi unuttuysan tek küçük rakamlı bir hücre yanlış olabilir, gerçek bir çıplak tekli de görünmez kalabilir. Rakamı yazmadan önce üç grubu yeniden kontrol et.
• İki aday kalmışken rakam yazmak. Yedi elenen rakam yetmez. Yeni bir rakamın iki adaydan birini eleyeceği ana kadar bekle ya da başka bir teknik dene.

Ne zaman kullanılır, sırada ne var?

Çıplak tekliler en kolay bulmacadan en zoruna kadar her çözümün parçasıdır. Zor bulmacalarda doğrudan bulunabilecek çıplak tekli azalır. Önce daha ileri seviye bir tekniğin, bir hücrede tek aday kalana dek aday silmesi gerekir. Çözüm ondan sonra bir çıplak tekliyle devam eder.

Gizli tekliyi henüz öğrenmediysen sırada o var. Ondan sonra işaret eden ikililer ve çıplak ikililer gelir. Çıplak tekliler, gizli tekliler, işaret eden ikililer ve çıplak ikililer birlikte birçok orta seviye bulmacayı çözer. Eksiksiz bir yöntem için sudoku adım adım nasıl çözülür (İngilizce) yazısını oku. Geri kalanını hangi sırayla öğreneceğini görmek için sudoku tekniklerinin tam listesine (İngilizce) bak.